بانکداری اسلامی به یک خدمت تخصصی به بخش اصلی مالی تبدیل شده و بیش از ۸۰ کشور را دربرگرفته و دارایی‌های آن از ۵ تریلیون دلار فراتر رفته است. با این حال، ابهامات درباره چیستی آن - اصول، ساختارها و پویایی‌های بازار - چالش‌هایی را برای رهبران شرکتی ایجاد می‌کند که به دنبال فعالیت یا سرمایه‌گذاری در این عرصه هستند؛ به طوری که ۶۵ درصد از شرکت‌هایی که تمایل به راه‌حل‌های مطابق با شریعت دارند اعلام کرده‌اند، هیچ پیشینه یا آشنایی قبلی با بانکداری اسلامی نداشته‌اند.

گزارش «بانکداری اسلامی برای شرکت‌ها: گسترش افق‌ها» از استاندارد چارترد که امروز منتشر شد، عدم آشنایی با محصولات را به عنوان عامل اصلی محدودکننده دسترسی شرکت‌ها به دارایی‌های ۵.۵ تریلیون دلاری مالی اسلامی جهانی معرفی می‌کند که پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۲۸ به ۷.۵ تریلیون دلار برسد. تعداد ناشران صکوک شرکتی از سال ۲۰۲۰ تقریباً دو برابر شده و حجم انتشار را در سال ۲۰۲۴ به ۳۸ درصد افزایش داده و به ۵۸.۸ میلیارد دلار رسانده است.

«خرم هلال»، مدیرعامل گروه بانکداری اسلامی استاندارد چارترد گفت: بانکداری اسلامی به یکی از سریع‌ترین منابع رشد سرمایه در جهان تبدیل شده، اما آگاهی شرکت‌ها همگام با آن پیش نرفته است. شرکت‌هایی که قابلیت‌های مالی اسلامی را ایجاد می‌کنند، به مجموعه‌های سرمایه تخصصی با دارایی‌های تریلیون‌دلاری، قیمت‌گذاری ترجیحی در بازارهایی با کاربران بالا، مشوق‌های دولتی در بازارهای با رشد بالا و مجموعه‌های سرمایه متمرکز بر ESG دسترسی خواهند یافت که در آن غربالگری اخلاقی به طور ساختاری تعبیه شده است. این شکاف دانش نشان‌دهنده هزینه فرصت بسیار سنگین است.

پایداری و هوش مصنوعی محرک رشد

اصول مالی اسلامی با چارچوب‌های ESG همسویی نزدیکی دارد و هر دو بر شفافیت، انصاف، رفتار اخلاقی و مسئولیت زیست‌محیطی تأکید می‌کنند. صکوک‌های پایدار در سال ۲۰۲۴ به طور متوسط ۴.۳ برابر ارزش انتشارشان متقاضی داشتند، در مقایسه با ۳.۱ برابر برای صکوک‌های عادی که نشان‌دهنده تقاضای فزاینده سرمایه‌گذاران برای ابزارهای منطبق با معیارهای شریعت و پایداری است.

نوآوری دیجیتال به این موضوع شتاب بیشتری می‌بخشد. صکوک‌های توکن‌شده، تسویه‌حساب‌های مبتنی بر بلاکچین و ابزارهای انطباق شرعی مبتنی بر هوش مصنوعی قرار است نحوه تأمین و مدیریت سرمایه را متحول کنند، در حالی که هزینه‌های انتشار را کاهش و حاکمیت فرامرزی را بهبود می‌بخشند.

درگاهی به بازارهای نوظهور با رشد بالا

بانکداری اسلامی دسترسی استراتژیک به کریدورهای تجاری حیاتی و اقتصادهایی را فراهم می‌کند که در آنها مالی مطابق با شریعت به طور فزاینده‌ای مورد انتظار یا اجباری است، به ویژه در سراسر منطقه شورای همکاری خلیج فارس، جنوب شرقی آسیا، جنوب آسیا و آفریقا. مالی منطبق با شریعت، بخش عمده‌ای از کریدور ۵.۷ تریلیون دلاری جنوب به جنوب که این مناطق را به هم متصل می‌کند، تقویت می‌کند که اکنون نزدیک به یک چهارم تجارت جهانی را تشکیل می‌دهد.

تنها اقتصاد حلال نشان‌دهنده فرصت بازار ۲.۲ تریلیون دلاری است. شرکت‌های فعال در بازارهای با اکثریت مسلمان به طور فزاینده‌ای از طریق ابتکارات و شبکه‌های در حال گسترش مالی اسلامی تجاری از مالی تجاری اسلامی و راه‌حل‌های زنجیره تأمین بهره می‌برند.

بر پایه این گزارش تنها استاندارد چارترد بیش از ۲۰۰ میلیارد دلار تأمین مالی اسلامی شامل صکوک، راه‌حل‌های مالی ساختاریافته تجاری و پایدار را ترتیب داده است.

منبع: کارکت اسکرینر